Bekijk al onze merken
Cre-Aid

Heeft u een droom, een ambitie, een visie? Wilt u dat uw verhaal gezien wordt? Wij geloven in de kracht van verbeelden en visualiseren. Door complexe informatie toegankelijk te maken en te presenteren bereikt en betrekt u uw publiek. We starten altijd met kijken hoe het wél kan, want wat u wilt bereiken staat in al onze merken voorop. De precieze vorm en invulling volgt vanzelf. Meer informatie via: www.cre-aid.nl

Analoog v.s. Digitaal

13 mei 2015



Essay – Lisa Vorst
Dik&Stijlloos gelooft dat analoge vormgeving meer ziel en persoonlijkheid heeft en meegeeft; het komt vanuit iemand en kan maar één keer gemaakt worden, het is uniek! Dat analoge, unieke ontwerpen, meer ziel en persoonlijkheid zou hebben klinkt voor mij logisch maar dat is het misschien niet voor iedereen. In mijn onderzoek ben ik op zoek gegaan naar de meerwaarde die Dik&Stijlloos zou kunnen creëren in de gedigitaliseerde maatschappij.

Het onderzoek heeft voornamelijk bestaan uit het analyseren van het werk van Dik&Stijlloos en haar achterliggende gedachten achter deze uitwerkingen. Hier zocht ik naar de grens waar analoog vervaagd en waar digitale uitwerkingen onpersoonlijk worden, of juist andersom, waar wordt analoog te knutselig en werk je digitaal zonder ‘te digitaal’ aan te voelen.
Aanvullend heb ik mij verdiept in onder andere digitale en analoge vormgeving, de ‘arts & crafts movement’ en heb ik een bezoek gebracht aan het Museum Of The Image.

Al schrijvende in mijn essay onderbouw ik mijn waarneming op de uitvoering van de verschillende opdrachten van Dik&Stijlloos en zoek ik naar de meerwaarde van de werkwijze van Dik&Stijlloos.

Dik_en_Stijlloos-Lisa-Vorst

/// Vormen & grenzen
Wanneer analoog en digitaal elkaar aanvullen en de platheid van digitaal verdwijnt ontstaat er meerwaarde in een ontwerp. Door te werken vanuit schetsen, knipsels en andere opzetten buiten de computer wordt het digitale ontwerp sterk beïnvloed en zal deze meer gelaagdheid krijgen. Hierbij kan ik refereren naar het beeldonderzoek dat ik uitgevoerd heb; het werk van Dik&Stijlloos dat begon bij schetsen en waarbij analoog is verwerkt in de digitale uitingen. Ruis of ‘niet-perfect’ zorgen voor leven in de brouwerij, dat is niet altijd de bedoeling maar wanneer je kijkt naar bijvoorbeeld de opdracht VanTac wordt er een knipoog gegeven naar het inscannen en kopiëren en plakken dat zo normaal is geworden. Oneffenheden en imperfectie komen realistischer over en verwijzen ernaar dat het door een persoon gemaakt is, een persoon die wel of niet gebruik heeft gemaakt van een computer.

Handwerk kan ook erg lijken op een digitale uitwerking, zelfs zodanig dat het niet meer te onderscheiden valt van digitaal. De grens vervaagd en de meerwaarde dus ook. In de blog knippen en plakken zonder appel omschrijft Dik&Stijlloos hoe ontwerpen op de computer vaak een kwestie is van keuzes maken die al ontworpen zijn. “Het is een ‘multiple choice’ aan ontwerp-keuzes, waar je kiest tussen een aantal voorgeprogrammeerde opties.”

En hiermee doel ik het op ‘het ontbreken van gevoel’. Je kunt ontwerpen op gevoel maar je kunt er door deze ‘multiple choice’-keuzes weinig gevoel instoppen.
Deze uitspraak staat dan ook voor de motivatie van mijn onderzoeksvraag; in hoeverre ben je ontwerper wanneer de keuzes grotendeels zijn voorgeprogrammeerd? Je kunt ver doorgaan in het aanpassen en personaliseren van de gekozen opties op de computer, zodat het ook weer ‘uniek’ wordt. Maar het blijft gemaakt met de computer en niet direct met je eigen handen.

De wervingsposter van DAE is ontstaan vanuit het handschrift van Dik&Stijlloos. De basis is analoog en de uitwerking uiteindelijk digitaal, je kunt dit terugzien in het ontwerp, zonder de handgeschreven woorden te volgen in een digitaal ontwerp had je de lijnen niet zo realistisch gekregen.
“Wanneer je offline begint met een blanco wit vel, dan start je met een open vraag. Je wordt gedwongen om vrij na te denken over hoe het verhaal het best vertelt kan worden. Hierin word je niet beperkt door wat er al is.” – Dik&Stijlloos

/// Digitalisatie, zelf doen en ontwerpen
Door de gedigitaliseerde maatschappij is er een nieuwe logica, manier van kijken, maken en communiceren ontstaan. Dit heb ik mogen concluderen na een museum bezoek aan het Museum Of The Image.
Wat ik hier gezien heb, wijkt grotendeels af van mijn persoonlijke smaak wanneer het gaat over vormgeving maar, het gaat ook over datgene waarnaar ik op zoek ben gegaan tijdens mijn onderzoek; de meerwaarde van analoog ontwerp.

De eerste invloeden van digitale vormgeving daarentegen komen wat mij betreft duurzamer over en daar zie je de overgang van de ambachtelijke vormgeving van ‘toen’ en de komst van digitale programma’s. De tentoonstelling ‘Welcome to the Imagesphere’ laat een greep zien uit de afgelopen 120 jaar beeldcultuur.
De diepgang die ik gevonden heb in de projecten van de expositie ‘Born Digital’ is dat de digitale invloeden dermate worden vergroot en gebruik dat het kunst genoemd mag worden. De boodschap die hierin verscholen zit voor mij is dat er verder gekeken moet worden dan alleen naar de digitale uiting. De digitale invloeden wordt hier bijna ‘verpest’, en daarmee doel ik op; er worden oneffenheden opgezocht/gecreëerd (project voorbeeld). Pixels worden dermate opgezet dat het ‘lelijk’ moet lijken.
Het lijkt erop dat duidelijk gemaakt moet worden dat digitaal ontwerp niet vanzelfsprekend is.
Want wat ik lijk te vergeten in te zien is dat digitaal niet vanzelf gaat. Het is ontwikkeld door ‘ons’, en de ontwerpen en producten die hier uitkomen zijn ook gemaakt door onszelf.

Maar waarom voelt het dan zo anders? Ik vergelijk dit gevoel met de motivatie van de ‘Arts & Crafts movement’ die ontstond in de 19e eeuw in opstand tegen de industriële revolutie en in afschuw van de goedkope en lelijke massaproducten uit het Victoriaanse tijdperk.
Ik ervaar zelf een behoefte aan ‘crafting’, hierbij doel ik op “DIY” dat de afgelopen jaren steeds meer in beweging is gekomen. Ik zie het niet als een opstand maar wel als een behoefte.

De hoeveelheid mensen die van de computer af stappen en plezier hebben in zelf mooie dingen maken, en vooral, om dit te delen met elkaar werkt aanstekelijk. De DIY-cultuur waarover geschreven wordt in Analog vs. Digital daarentegen verwijst naar de cultuur die ontstaan is door de vele beschikbare tools online, waarmee iedereen een ontwerper lijkt te kunnen zijn.
Daar tegenover geeft Analog vs. Digital ook het inzicht dat echt ontwerpen als basis analoog betreft. Hierdoor ben ik gerustgesteld, de snelheid van digitaal kan niet op tegen de basis van het ontwerpen; analoog.
“Ontwerpers moeten proberen om boven dit niveau van ontwerpen uit te stijgen en zullen de software voor ontwerptools gaan schrijven. Op deze manier kunnen zij zich onderscheiden van onopgeleide ontwerpers.” – Mieke Gerritzen, “Everyone is a Designer : a manifest for the design economy (2000

Dik_en_Stijlloos-Lisa-Vorst-2

/// Meerwaarde Dik&Stijlloos
“Digitaal is in zekere zin te zien als een extensie van analoog. Analoge handelingen zijn nog steeds de basis voor een goed resultaat. Als het analoge niet uitgedacht wordt, zal het digitale niet sterk zijn.” en “Bovendien zal analoog ontwerp altijd een zekere esthetica en overgave uitstralen, die niet te evenaren valt door digitaal werk.”.
De werkwijze van Dik&Stijlloos moet de digitale tools blijven overschrijden. Als professionele ontwerpsters moeten zij dan ook de kracht van analoog blijven doorvoeren in haar ontwerpen.
Het gene dat geschreven wordt over de DIY-cultuur en ‘the templated mind’- Dimitri Siegel en Gerritzen, is dat zij bang zouden zijn voor de toekomst van de grafisch ontwerper, vind ik voor Dik&Stijlloos geen gevaar. Dik&Stijlloos begint altijd vanuit de basis analoog en werkt niet vanuit templates en andere voorgeprogrammeerde softwaretools. De ontwerpen worden dan ook altijd gekenmerkt met analoge toevoegingen die niet terug te zien zijn in de zogenoemde ‘DIY-cultuur’ en ‘templated minds’, ook hier weer bewijs voor meerwaarde die Dik&Stijlloos heeft.
“Design is a process of translating thought to surface. Draw, sketch, sculpt, your fingers are still the most venerable and versatile digtial tools. Beware of false prophets claiming that drawing is dead and the mouse or joystick is ascendant. Do not forsake the primary design machine, the brain and the support mechanism, the hand.” – Becoming a digital designer (Steven Heller & David Womack, 2007)
D&S heeft, wanneer je kijkt naar de theorie van Steven Heller en David Womack, de juiste instelling voor ontwerpers; analoog blijven nadenken, uitwerken en digitaal gebruiken als toevoeging maar niet als basis.

/// Conclusie
De angst voor het verdwijnen van analoog is groter dan hij zou moeten zijn. De essentie ligt hem daar, daar waar je begint. Daar waar je het verhaal wilt vertellen. De echte ontwerper, die begint op de juiste plaats en zoekt naar een verhaal zet een ontwerp neer met overgave.
De semi-ontwerper begint digitaal en zal dan ook geen verhaal vertellen maar iets neerzetten dat gemaakt is uit de multiple choice keuzes van ontwerpprogramma’s.
Wat ik niet wil zeggen is dat digitale uitwerkingen geen verhaal hebben. Ik wil zeggen dat het proces van het ontwerp en het idee dat in jou zit, anders tot zijn recht komt wanneer je begint met je handen. Zo wordt het ontwerp niet gevormd door digitaal maar door jezelf.

Dik_en_Stijlloos-Lisa-Vorst-3


© 2016 Dik&Stijlloos